Een begroting in evenwicht is nog geen evenwichtige begroting. Federgon erkent de ambitie van de Vlaamse Regering om de begroting de komende jaren opnieuw in evenwicht te brengen, maar stelt tegelijk vast dat één cruciale hefboom voor dat evenwicht onderbelicht blijft: de arbeidsmarkt. Zonder een ambitieus beleid rond werk, activering en competenties dreigt Vlaanderen niet alleen zijn werkzaamheidsdoelstellingen, maar ook zijn economische ambities te missen.
De Vlaamse werkzaamheidsgraad bedraagt in het tweede kwartaal van 2026 77,3%. Daarmee blijft Vlaanderen duidelijk onder de ambitie van 80%. De vooruitgang lijkt bovendien te stagneren. In het eerste kwartaal van 2026 bedroeg de werkzaamheidsgraad 77,2%.
Voor Federgon is het dan ook opvallend dat de arbeidsmarkt nauwelijks een plaats krijgt in het huidige begrotingskader. Net nu zijn duidelijke keuzes nodig om meer mensen duurzaam aan het werk te krijgen én te houden.
Grote uitdagingen vragen om duidelijke keuzes
De uitdagingen zijn nochtans groot. Vlaanderen moet werkzoekenden begeleiden naar nieuwe kansen, langdurig arbeidsongeschikten ondersteunen bij hun terugkeer naar de arbeidsmarkt en veel sterker inzetten op het ontwikkelen van competenties. Digitalisering, artificiële intelligentie, de klimaattransitie en de vergrijzing maken die nood alleen maar groter. Ook de Hoge Raad voor de Werkgelegenheid benadrukt dat werkgelegenheidsbeleid, permanente opleiding en ondersteuning van beroepsmobiliteit moeten worden aangepast om de arbeidsmarkt veerkrachtig te houden.
Federgon stelt echter vast dat sinds het begin van de legislatuur sterk wordt gesnoeid in de middelen voor activering en competentieversterking. Ook bijkomende besparingen binnen Werk en Economie dreigen de beleidsruimte om de Vlaamse arbeidsmarkt structureel te versterken verder te verkleinen.
“Een begroting in evenwicht is noodzakelijk, maar ze mag geen doel op zich worden. Wie structureel gezonde overheidsfinanciën wil, moet investeren in de mensen die onze welvaart creëren. Vandaag hebben we meer dan ooit nood aan een beleid dat mensen activeert, competenties versterkt en loopbanen toekomstbestendig maakt. Besparen op die hefbomen betekent besparen op onze toekomstige groei. Talent is onze belangrijkste grondstof. Dan moeten we het ook als dusdanig behandelen.”
Paul Verschueren, directeur Vlaanderen bij Federgon
Van opleidingsoffensief naar terugtrekkende overheid
Vooral op het vlak van competenties dreigt volgens Federgon een tegenstrijdigheid. Van het aangekondigde opleidingsoffensief blijft steeds minder overeind, terwijl de nood aan bij- en omscholing alleen maar groter wordt. Tegelijk verdwijnen instrumenten die werkgevers en werknemers kunnen helpen om competenties te versterken en mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarktkansen te geven.
Dat is niet alleen een arbeidsmarktprobleem. Het raakt rechtstreeks aan het economische groeivermogen van Vlaanderen. Ons talent bepaalt hoeveel bedrijven kunnen groeien, hoeveel mensen duurzaam aan de slag kunnen en hoeveel welvaart Vlaanderen morgen kan creëren.
Begrotingsevenwicht begint op de arbeidsmarkt
Federgon deelt de overtuiging van de Vlaamse Regering dat talent de belangrijkste grondstof is voor onze welvaart en economische groei. Maar die vaststelling moet ook tot beleidskeuzes leiden.
Een werkzaamheidsgraad van 80% wordt niet vanzelf bereikt. Vlaanderen heeft een ambitieus en samenhangend werkgelegenheids- en loopbaanbeleid nodig dat mensen activeert, competenties versterkt, mobiliteit stimuleert en duurzame loopbanen mogelijk maakt.
Een financieel evenwicht op korte termijn mag daarom niet ten koste gaan van het economische en maatschappelijke evenwicht op lange termijn. Wie vandaag investeert in werk en talent, investeert in de begroting van morgen.